İmkanım Olsa İzmit’i zıplatırım... - Haberin Detayı
İzmit Kent Merkezi Ticari Dayanışma Derneği (İKM), 1998 yılında esnaf arasında birliği sağlamak ve ticari faaliyeti arttırmak için kuruldu. Esnaflar adına birçok önemli projeye imza atan dernek, bazen övüldü, bazen yerildi. Zaman zaman kent gündemini meşgul etmeyi başaran derneğin başkanlığını 2008 yılından beri Murat Barış yürütüyor. Murat Barış yönetimindeki dernek, son olarak düzenlediği panayır ile yine dikkatleri üzerine çekmeyi başardı. Murat Barış ile dernek ve kendisi hakkında güzel bir sohbet gerçekleştirdik. Murat Barış’ı soru yağmuruna tuttuk.
İKM’nin felsefesi nedir? Hangi amaçlar adına çalışmalar yapıyorsunuz?
İzmit esnaflarında birlik duygusunu geliştirmeyi hedefliyoruz. El ele vererek kent piyasasında canlılık yaratmak bizim için önemli. Büyük alışveriş merkezlerine karşı bir derneğiz. Mevcut alışveriş merkezleri ile mücadele ederken, yenilerinin açılmasına engel olmaya çalışıyoruz. İlkleri ve denenmemişleri yapalım istiyoruz. Kent merkezini canlandırmayı, esnaf adına güzel hareketler başlatmayı düşünüyoruz. Tabii ki bunlar kolay olmuyor. Ancak İzmit’te bir şeyleri kırdığımıza inanıyorum. Esnaf üye olmasa da, kendisini derneğe üye hissediyor. Ait olma hissinin sağlanması sevindirici. Güveni sağlamak her şeyin başıdır.
Alışveriş merkezlerine karşı olduğunuzu söylediniz. Peki buralar kurulurken neden ses çıkarmıyorsunuz?
Alışveriş merkezleri kurulurken tepkimizi ortaya koymaya çalıştık. Ancak olaya herkes çok samimi yaklaşmadı. Kesinlikle alışveriş merkezleri olmasın da demiyoruz. Mesela ben Özdilek’e karşı değilim. Lazım olduğunda ampul almaya Özdilek’e gitmezsiniz. Atıştırmak için bir şeyler almaya Özdilek’e kadar giden çıkmaz. Oysa Real’e gidersiniz. Bunun kesinlikle sağlanması lazım. Yetkililere sıkıntımızı defalarca ilettik. Alışveriş merkezi açılmasına engel olmalarının mümkün olmadığını söyleyip, bize birleşmemizi önerdiler. Ha deyince olmuyor ki böyle şeyler.
Dev bir kooperatif kurulsa ve ürünler büyük alışveriş merkezleri gibi toptan alınıp esnafa dağıtılsa. Her esnaf bu kooperatife üye olsa. Bu mümkün olamaz mı?
Bu tür organizasyonlar para gerektiriyor. Adam senden büyük miktarlarda teminat istiyor. İKM olarak maddi bir gücümüz yok. Esnafın zaten para sıkıntısı çok. Bankalar ve devlet kredi veriyor ama bunu esnaf alamaz. Kredi alıp herkes parasını ortaya koysun desek, kaç esnaf bunu göze alabilir. Bunun yanında, kaçına kredi verirler. Kredilerin çoğu imkanı iyi olan kişiler tarafından alınıyor. Devlet kredi verirken, vergi ve sigorta borcu olmaması şartını koymayacak. Belki krediyi sigorta borcunu yatırmak için çekiyor. Bu durumda böylesi organizasyonlar zor. Esnaf odalarının bu güçleri var. İsteseler bunu organize edebilirler.
SİRMEN’İ İYİ YAD ETMİYORUZ Büyük alışveriş merkezlerinin İzmit’e gelmeye başladıkları tarihler biliniyor. Esnaf o günleri hatırlıyor mu? Nasıl bakıyor bu duruma?
İzmit’e büyük alışveriş merkezlerinin ilk gelişi Sefa Sirmen zamanında oldu. Sefa Sirmen’i ve Fikret Toker’i iyi yad etmediğimizi söyleyebilirim. Kısa sürede sayıları arttı tabii ki. İlk adım atıldıktan sonra gerisi çorap söküğü gibi gelir.
TEBRİK TELEFONLARI ALDIM Pazar günleri kent merkezinde panayır düzenlediniz. Beklentilerinize ulaşabildiniz mi?
Yaklaşık 1 senedir bu projeyle uğraşıyorum. Hedefimize oldukça yaklaştığımızı düşünüyorum. İlk defa tebrik telefonları aldım. Sen bu işi başardın diyen insanlar var. Bu bana yetti. Katılımı devamlı arttırıyoruz. Bu organizasyonun altındaki düşüncelerin alışkanlık haline gelmesi önemli. Beni arayıp pazar günü dükkanını açamayacağını haber verenler var. Kusura bakmamamızı isteyenler oldu. Pazar gününe özel kampanya yapan esnaf arkadaşlar var. Pazar günü kapalı olan dükkanları saydırdık. Pasajların yöneticilerine yazı yolladık. Panayıra destek vermelerini istedik. Geçtiğimiz panayırda sadece 12 dükkan kapalı kaldı. Bölgede 500’ün üzerinde esnaf var. Ortaya güzel bir rakam çıkıyor.
BİZE ÇÖZÜM ÖNERSİNLER Bazı dershaneler panayıra tepki gösterdi. Bu tepkiye cevabınız nedir?
Dershane boyutu gerçekten çok büyütüldü. Dershanelerin ticari olarak kente bir katkısı yok. Çarşı dışında hizmet verebilirler. Bunun yanında, bize ders ve sınav saatlerini söylesinler. Ona göre bir ayarlama yapalım. Belediyeye dilekçe verdiklerini söylüyorlar. Bize gelen herhangi bir bildirim olmadı. Panayıra karşı çıkmalarına kızıyorum. Üniversite sınavına az bir süre kala böyle bir organizasyonu gereksiz buluyorlar. Daha sonra yapılmasını istiyorlar. İyi de, sınavdan sonra yaz geliyor zaten. Şehirde kimse kalmayacak ki. Bize çözüm önersinler, biz gereken ayarlamayı yaparız.
Yürüyüş Yolu’nu çevreleyen caddelerin trafiğe kapatılması gündemde. Bu projeye bakış açınız nasıl?
Kent yönetimi esnafına sahip çıkacak öncelikle. Ötesi berisi yok. Yolun kapanmasıyla ilgili anket yaptık. Yüzde 67 kapanmasın yönünde çıktı. KOTO da bir anket yapmış. Yüzde 60 kapansın yönünde çıkmış. KOTO anketi kafe sahipleriyle yapmış ama. Niyet çok önemli. Caddelerin kapatılmasına karşıyız. Önce trafik ve otopark sorununu halletmeleri lazım. Arabayı sokmazsan çarşıyı bitirirsin. Büyükşehir Belediyesi’nin arkasına otopark yapılmış, oradan çarşıya gelinirmiş. Arabasını oraya bırakıp, çarşıdan alışveriş yapıp, onca eşya ile arabasına giden olur mu? Böyle bir mantık var mı? İnönü Caddesi’ni kapattılar bir süre yol çalışması için. Bir sürü esnaf dükkanını kapatmak zorunda kaldı. Ben yaptım oldu mantığı aşılmalı. Böylesi konularda esnafı ve ticareti ilgilendiren kuruluşların fikri alınmalı. Siyasilerin esnafa değer vermemeleri beni üzüyor. İzmit’e artı katsınlar. Eskişehir’de, Konya’da muhteşem işler yapılmış. Manevi destek veririz deyip bizi geçiştiriyorlar.
Belediye ihalelerinin şehir dışından firmalara verilmesi hakkında düşünceleriniz neler?
Bu durum bizi yaralıyor ve kaybımıza sebep oluyor. Örneğin Sevgi Mağazası’nın ihalesi oldu. Esnafımız kazansın diye çok koşturdum. İzmit esnafının pahalı teklif verdiğini söylediler. Başka şehirden esnaf 10 TL veriyorsa, İzmit esnafı 10 TL 10 kuruş versin. Sen gene de İzmit esnafını seç. 10 kuruş fazla olsun ama İzmit içinde kalsın.
YER İSTEDİK, VERMEDİLER Esnaf adına yapmayı planladığınız ancak verilmediği için gerçekleştiremediğiniz projeleri oldu mu?
Sekapark’ın arkasında bir yer istedik. Esnafların toplu olacağı, büyük bir tesis düşünüyorduk. Altyapısını hazırlayın, üstünü biz yapalım dedik. Elimiz boş da gitmedik. Fikirleri oturttuk, planını çizdik. İçinde havuzu, otoparkı, sosyal alanı olan bir yer yapalım dedik. Sekapark’a öyle bir yer sokmayacaklarını söyleyip, kestirip attılar. Kestirip atmakla bire yere varılamaz ki. Orası olmazsa başka bir yer söylersin. İnterteks Fuar Alanı’nı istedik, orayı da vermediler. İntertek ile ilgili planları varmış. Yıllardır boş duran, büyük bir yatırım. Yılda 1 kez ancak kullanılıyor. Orayı da öyle deyip üstünü kapattılar. Esnafı güçlendirmiyorlar. Yöneticilerin vizyon sahibi olmaları lazım.
ESNAFIMIZIN DA KABAHATİ VAR
Peki esnafın eksikleri yok mu? Esnafın büyümek ve müşteri çekmek adına neler yapması gerekiyor?
Esnafımızın da kabahati var. Millet olarak yapımızda ortaklık kültürü yok. Birlikte iş yapmayı, ortaklık kurmayı, yan yana olmayı sevmiyoruz. Ayrıca esnaf kendisini yenilemiyor. Nereye gitsen 10 sene önceki vitrinler, raflar duruyor. Önce müşterinin gözüne hitap etmelisin. Konferans yapıyoruz gelen yok. Esnafımız böyle işlere girmiyor. Yılbaşında çarşıyı bile süsleyemedik. İZGAZ ile kampanya düzenledik. Esnafa bunun afişlerini verdik ama yüzde 80’i koymadı. Hediye çeki geçer yazısını bile asmadılar camlarına. Esnafımız biraz sorumsuz. Kurumsallaşmayı yapabilen herkes başarılı olabilir. Oturduğun yerden kazanmak olmaz. Bu gücü kendinde hissetmek lazım. Kişinin vizyonuyla alakalı bir durum. Ben devamlı eğitimlere katılıyorum. Katılacaklarını bilsem her hafta birisini getiririm.
PİYASADA NAKİT YOK
Yeni işyeri açmayı düşünenlere tavsiyeleriniz neler? Ülkemizin ve ilimizin ekonomik durumu buna müsait mi?
Şu zamanlarda hiçbir şey yapılmaz. Piyasada nakit yok. Vatandaş ihtiyaçlarını devamlı erteleniyor. Yeni bir işyeri açmalarını tavsiye etmem. Yeni bir ışık, çok değişik bir fikri olanlara bir şey diyemem. Belki farklı bir ürün ortaya koyan kişiler ayakta kalabilir.
Göreve geldikten sonra sizi şaşırtan bir olayla karşılaştınız mı? Size karşı tavırlar değişti mi?
Bazı insanların tepkileri beni şaşırttı. Senin yaşın kadar bu işi yaptık diyenler çıktı. Ortaya koyduğumuz önerileri görmemezlikten gelenler oldu. Benim devletten, resmi kurumlardan veya partilerden beklentim yok. Bu yüzden gayet rahatım. Bazen esnafla karşı karşıya geliyoruz ama doğrum tektir. Bildiğimi söylerim.
Siyasete bakış açınız nasıl. Siyasete girmeyi düşünüyor musunuz?
Siyaseti şimdilik düşünmüyorum. Siyaset zor ve masraflı bir yol. İleride ne olur bilemem. Siyasette 100 kişi giriyorsa, 5’i ilerliyor. Yani, 95 kişi parayı veriyor, 5 kişi yürüyüp gidiyor. Şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki, imkanım olsa bu İzmit’i zıplatırım.
Şehir merkezinde kira fiyatları da çok yüksek. Esnaf da ister istemez ürün fiyatını yüksek tutuyor. Bu olumsuzluk nasıl giderilebilir?
Esnafın, alışveriş merkezleri ile rekabet şansını sıfırlayan faktörlerden biri de bu.Avrupa’da bir sistem var. Örnek vermek gerekirse, bir caddede 10 restoran, 2 berber, 5 giysi mağazası denmiş. Bu caddeye yeni bir berber açılması için, mevcut olandan bir tanesinin kapanması gerekiyor. Böylece kiralar az miktarda artıyor. Ayrıca sık sık değişim olmadığı için, müşteri kaybı da yaşanmıyor. Bu kültürü oturtmak lazım. Bu düzeni oturtursak düzelir.
Mesela ben Özdilek’e karşı değilim. Lazım olduğunda ampul almaya Özdilek’e gitmezsiniz. Oysa Real’e gidersiniz. Bunun kesinlikle sağlanması lazım.
Kredilerin çoğu imkanı iyi olan kişiler tarafından alınıyor. Devlet kredi verirken, vergi ve sigorta borcu olmaması şartını koymayacak. Belki krediyi sigorta borcunu yatırmak için çekiyor.
Dershane boyutu gerçekten çok büyütüldü. Bize ders ve sınav saatlerini söylesinler. Ona göre bir ayarlama yapalım. Panayıra karşı çıkmalarına kızıyorum.
Kent yönetimi esnafına sahip çıkacak öncelikle. Caddelerin kapatılmasına karşıyız. Arabayı sokmazsan çarşıyı bitirirsin. Ben yaptım oldu mantığı aşılmalı.
Siyasilerin esnafa değer vermemeleri beni üzüyor. Esnafı ve ticareti ilgilendiren kuruluşların fikri alınmalı. İzmit’e artı katsınlar.
Başka şehirden esnaf 10 TL veriyorsa, İzmit esnafı 10 TL 10 kuruş versin. Sen gene de İzmit esnafını seç. 10 kuruş fazla olsun ama İzmit içinde kalsın.
Esnafımızın da kabahati var. Millet olarak yapımızda ortaklık kültürü yok. Birlikte iş yapmayı, ortaklık kurmayı, yan yana olmayı sevmiyoruz.